بارش مغزی (یورش فکری)
Brain storming
ابوالفضل مطهری
«بارش مغزی» یا یورش فکری یا به عبارت دیگر سیلان فکر، یکی از
الگوهای روش "حل مسئله" است. بارش مغزی بیان افکار و ایدههای آنی
از طرف دانشآموزان در کلاس میباشد و روشی است که دانشآموزان در
کلاس با استفاده از آن میتوانند به راهحلهای تازه و خلاق برای
حل مسائل برسند.
1.
قواعد روش بارش مغزی:
1.
وقتی مسئلهای برای حل کردن مطرح میشود، همه دانشآموزان تشویق
میشوند تا هر راهحل یا اندیشهای را که به ذهنشان میرسد –صرف
نظر از اینکه تا چه حد غیر عملی و نامعقول به نظر بیاید- بیان
کنند.
2. همه واکنشها و نظرات ثبت میشود.
3. هیچ پیشنهاد یا راهحلی نباید مورد ارزشیابی قرار گیرد تا همهی
راهحلها و اندیشهها بیان شوند وضعیت ایدهآل آن است که هیچ یک
از دانشآموزان فکر نکنند در جلسه «بارش مغزی» مورد ارزشیابی قرار
میگیرند.
4. توسعه و گسترش اندیشههای شخصی به وسیله اشخاص دیگر تشویق
میشود.
2.
مراحل اجرایی روش بارش مغزی در کلاس درس:
1.
ارائهی یک عنوان (موضوع) از سوی معلّم به دانشآموزان.
2. بیان فوری مطالب، کلمات و جملاتی در مورد عنوان از طرف
دانشآموزان.
در این مرحله، دانشآموزان به طور ناخودآگاه، فوری با آزادی کامل
از یافتهها و دانستههای قبلی خود استفاده کرده، آن را به کلاس
ارائه میدهند و سعی میکنند مطالب یک دیگر را تکمیل کنند. در این
مرحله هیچ دانشآموزی حق ندارد نظرات دیگران را مورد نقد و قضاوت
قرار داده یا مسخره کند.
3.
نوشتن مطالب دانشآموزان بر روی تخته سیاه به وسیله معلم:
در
این مرحله معلّم با سرعت هرچه تمامتر مطالب گفته شده از سوی
دانشآموزان را روی تخته سیاه مینویسد. این مرحله تا زمانی که
ارائهی مطالب از سوی دانشآموزان متوقف شود، ادامه مییابد. (در
حدود 10 تا 15 دقیقه)
4.
جمعبندی مطالب:
در
این مرحله با مروری بر مطالب، همهی مطالب، خوانده شده و مورد بحث
و بررسی قرار میگیرد و در صورت لزوم در آنها اصلاحاتی به عمل
میآید و مطالب خارج میشود. ارائهی توضیح و علت نامربوط بودن آن
به یادگیری مطالب کمک میکند.
5.
نتیجهگیری:
در
این مرحله، میتوان از دانشآموزان خواست تا عناوین و مطالبی را که
در یک دسته قرار میگیرند، دستهبندی کنند و در یک گروه جای دهند.
دانشآموزان در این مرحله باید وادار شوند که با دستهبندی مطالب
به نتیجهگیریهاییی بپردازند و تعمیمهایی را انجام دهد، آن است
که مطالب گفته شده از سوی دانشآموزان را به سمت و سوی واقعی موضوع
کلاس و درس هدایت کند و از پراکندگی آنها بکاهد و اشتباهات مفهومی
یا اطلاعاتی آنها را اصلاح کند.
|
